Sağlık alanında yapay zekanın yükselişi, endişe ve hayranlık dolu karmaşık bir tablo çiziyor. Günümüzde, hastalık belirtilerini teşhis etmek veya hastaların durumunu değerlendirmek için sıklıkla internet ve yapay zeka tabanlı sohbet robotlarına başvuruluyor. Bu dijital araçlar, adeta uzman doktorlar gibi davranarak, doğru bilgi verme iddiasıyla öne çıkıyor. Ancak, bu teknolojilerin gerçek başarı oranları ve sınırları henüz tam olarak bilinmiyor ve alınan sonuçlar çoğu zaman yüzeysel kalıyor.
Yapay Zeka Modellerinin Teşhis Performansı
Popüler yapay zeka modelleri, örneğin ChatGPT-4o, Llama 3 ve Command R+ gibi platformlar, {bakanlık ve hastane araştırmalarıyla} yapılan testlerde %94’e varan doğru teşhis oranlarına ulaşabiliyor. Bu yüksek başarı, onları tıbbi destek arayanlar için cazip hale getirse de, gerçek hayattaki uygulamalar ve klinik pratikler ile kıyaslandığında çok daha sınırlı kalıyor. Teşhis doğruluğu önemli derecede artarken, tedavi önerilerinde başarı %56 civarında seyrediyor. Bu, yapay zekanın, hastalara doğru ve güvenilir öneriler sunma konusunda hâlâ yapacak çok işi olduğunu gösteriyor.
İnsan ve Yapay Zeka Arasındaki Farklar
Gerçek klinik ortamda, bir doktorun karşısında duran hasta, yüzlerce detay ve bağlam sunar. Bu detaylar yapay zekanın analiz ettiği verilerden çok daha fazladır. Eğitimli bir uzman, hastanın tıbbi geçmişini, yaşam tarzını ve psikolojik durumunu göz önüne alarak, yapay zeka sistemlerinin zorlandığı küçük detaylara dikkat eder. Yapay zekalar ise genellikle, sınırlı ve önceden tanımlanmış veriler üzerinden tahminde bulunur. Bu, bazen yanlış veya yanıltıcı sonuçlara yol açabilir. Örneğin, bir yapay zeka modeli, sadece birkaç belirtiden hareketle ciddi bir hastalık teşhis edebilir, ancak bu teşhisin yanlış olma olasılığı, uzman bir doktorun yüzlerce detayını analiz ettiği durumda çok daha düşüktür.
Hatalar ve Tehlikeler
Yapay zekanın yaptığı en büyük risklerden biri, hatalı veya yanıltıcı bilgi vermesidir. Bunu en iyi gösteren örnekler, çeşitli ülkelerden gelen gözlemlerle ortaya çıkar. Bir İngiltere’deki kullanıcıya, acil durum numarası yerine, “karanlık bir odada uzanın” gibi yanlış ve tehlikeli tavsiyeler verilmiştir. Başka bir örnekte, ciddi beyin kanaması belirtileri gösteren bir hastaya, acil tıbbi yardım yerine, yapay zekanın önerdiği “dinlenin ve su için” tavsiyesi yönlendirilmiştir. Bu tarz hatalar, özellikle hızla müdahale edilmesi gereken durumlarda, hayatları riske atar. Yapay zekanın, bu tür hatalar yapma olasılığı, özellikle eğitim ve algoritma gelişimi eğitim seviyeye göre azalmakla beraber, hâlâ ciddi bir tehdit olarak duruyor.
Güvenlik ve Etik Endişeler
İçinde bulunduğumuz dönemde, birçok sağlık uzmanı ve kuruluş, yapay zekanın etik ve güvenli kullanımına dair ciddi endişeler dile getiriyor. Sistemlerin doğruluk oranlarının yüksek olması, kullanıcıların ve hastaların, bu teknolojilere aşırı güven duymasına neden olabiliyor. İnsanlar, taşeron doktorlar gibi hareket eden bu botların, gerçekten uzman ve güvenilir bilgiler sağladığını varsayıyor. Ancak, bu araçlar sadece büyük veriler ve olasılık tahminleri üzerine kuruludur, ve kesin teşhis veya tedavi kararı verme yetkisine sahip değiller.
Yanıltıcı ve Uydurma Bilgi Riski
Ünlü yapay zeka modellerinde, zaman zaman gerçeklik dışı ve uydurma bilgiler ortaya çıkabiliyor. Google tarafından geliştirilen Med-Gemini modeli, iki farklı organın adını birleştirerek sanal, var olmayan bir vücut parçası üretmiş ve bu büyük bir hata olarak kayıtlara geçmişti. Bu hatalar, yapay zekanın, otoriter ve tek taraflı bilgi aktarımında bulunduğunu gösteriyor. Bu nedenle, uzmanlar, bu araçların kesinlikle doktorların yerini alamayacağını ve bunların yalnızca birer destek aracı olduğunu tekrar vurguluyor.
Geleceğin Sağlık Uygulamaları ve Sınırları
Gelişmiş yapay zeka sistemleri, sağlık alanında önemli katkılar sağlayabilir. Bu, özellikle büyük veri analizi, hastalık tahmini ve sağlık yönetimi gibi alanlarda öne çıkıyor. Ancak, her zaman bilinçli ve kritik bir tutum benimsemek, yapay zekanın olası risklerini azaltmak zorunda. Uluslararası yasa ve etik standartlar geliştirilirken, sağlık profesyonelleri, hastalar ve teknoloji geliştiricilerinin uyum içinde çalışması gerekiyor. Çünkü, en doğru ve güvenilir kararlar, her zaman, uzman doktorlar ve gerçek klinik deneyimlerle en iyi şekilde desteklenmiş, yapay zekanın sağladığı bilgilerle harmanlanan kararlardır.
İlk yorum yapan olun